Vrij van virus en met een perfecte schilkwaliteit. Hans Schalk legt de lat hoog voor zijn pootgoedteelt. De uitdagingen die dat met zich meebrengt probeert hij zo veel mogelijk om te zetten in kansen. Via rassenkeuze, optimale knolbescherming en goed bodembeheer streeft hij zijn teeltdoelen na. “Het totaalplaatje moet kloppen.”
Vakmanschap staat voorop bij Hans Schalk zijn aanpak van de pootgoedteelt. Maar de akkerbouwer uit Loppersum mag ook graag moderne technieken inzetten om zijn doelen te bereiken. Na afloop van het interview toont hij, trots en bescheiden tegelijk, de Optima Q optische sorteerder die er dan net tien draaiuren op heeft zitten. Ook op andere fronten vertrouwt Schalk op beeldherkenningstechnieken en AI. In de zaaiuien zet een collega akkerbouwer de puntjes op de i met een spotsprayer en Schalk kijkt ook serieus naar een selectierobot. “Daar heb ik hoge verwachtingen van.”
PB1-teelt onder gaas
Op zijn pootgoedareaal van 65 hectare teelt Schalk pre-basis materiaal uit miniknollen. “Ik streef in principe naar aflevering van S’en maar het is elk seizoen weer een grotere uitdaging om de nul te houden vanwege de virusproblemen. Het middelenpakket wordt steeds eenzijdiger en de risico’s op resistentie nemen toe”, aldus de pootgoedteler. Hij hanteert verschillende instrumenten om de virusproblemen de baas te blijven. In zijn rassenpakket – met meer dan tien rassen van verschillende handelshuizen - maken oudere rassen steeds meer plaats voor moderne rassen met betere resistenties.
En samen met een paar collega-pootgoedtelers experimenteert hij met PB1-teelt onder gaas. “Het is een bewezen techniek om luizen buiten de deur te houden”, stelt de akkerbouwer. Je creëert een extra generatie zonder virus.” Volgens Cor Eldering, Schalk zijn adviseur van Van Iperen en aanwezig bij het interview, zijn de PB1-teelt onder gaas en het strikte hanteren van NKG (zie kader) tekenend voor de aanpak van de pootgoedteler. “Schalk gaat uitdagingen niet uit de weg en zet die om in kansen.”
Schilkwaliteit
Naast viruspreventie is ook het uiterlijk van zijn pootgoed belangrijk voor de Groningse pootgoedteler. “De schilkwaliteit staat centraal”, bevestigt Schalk. “Een deel van mijn pootgoed gaat naar bestemmingen rond de Middellandse Zee waar ze kritisch zijn op uiterlijke gebreken. Ik heb weliswaar geen rhizoctonia gevoelige grond maar ik wil er 100 procent zeker van zijn dat mijn uitgangsmateriaal schoon de grond ingaat en er schoon weer uitkomt. Daarom doe ik een veurbehandeling met Allstar.”
Betere bodem dankzij NKG
Op al zijn eigen grond en een groot deel van z’n huur- en ruilgrond hanteert Schalk al jaren 100 procent niet-kerende grondbewerking (NKG). “Ik wil de organische stof bovenin houden”, beargumenteert Schalk zijn keuze. “Dat werkt positief op het bodemleven en de bewerkbaarheid. De NKG zorgt er volgens de akkerbouwer ook voor dat de grond niet vaak te droog of te nat wordt. “Zowel de ontwatering als de capillaire opstijging zijn erop vooruit gegaan.”
In zijn streven naar maximale organische stof opbouw nam Schalk ook het besluit om vrijwel al zijn wintergraan te vervangen door gras. “Graan levert amper een bijdrage meer aan het saldo. Het gras zorgt nu voor de opbouw van organische stof.” Dat door het hogere organische stofgehalte ook het bodemleven in omvang toeneemt heeft volgens Schalk zijn adviseur Eldering geen negatieve gevolgen voor de rhizoctoniarisico’s. “Ook het goede bodemleven neemt toe. Het gaat om het totaalplaatje. Gezonde grond is de basis voor de hoofdteelten op dit bedrijf, de pootaardappelen, zaaiuien en tulpen voor een collega. De rest staat in dienst van deze gewassen.”
Proeven leverden het bewijs
Eldering herinnert zich de introductieperiode van het rhizoctonia fungicide. “Wij kenden de goede eigenschappen van Allstar al langer uit de proeven van BASF. Het is een uitstekend middel om rhizoctonia te voorkomen en het helpt ook om zwarte spikkel en zilverschurft onder controle te houden. Schalk was een van de eerste telers die een proefverpakking kreeg. Later zijn we met onze pootgoedklanten massaal omgeschakeld.” De pootgoedteler bevestigt de positieve ervaringen met Allstar: “Ik vind het een prachtmiddel. Het is heel gebruiksvriendelijk. Je hebt er lekker weinig van nodig en het is prima mengbaar met de meststoffen in de tank. En het bespaart me veel werk aan de leestafel. Maar daar profiteert nu vooral de optische sorteerder van”, besluit hij met een grijns.